TỆ ĐỘC ĐOÁN ở ĐÔNG DƯƠNG – NGƯỜI ĐƯỢC BẢO HỘ VÀ NGƯỜI ĐI BẢO HỘ

TỆ ĐỘC ĐOÁN ở ĐÔNG DƯƠNG – NGƯỜI ĐƯỢC BẢO HỘ VÀ NGƯỜI ĐI BẢO HỘ

Ông Cẩm Đà Lạt (Trung Kỳ) có một cách hiểu vai trò khai hoá của mình đến là hay. Một hôm, người cộng tác rất xứng của ông Xarô này cần đến ván gỗ. Ông ta sai người đến kiếm ván ở nhà một người bản xứ làm nghề buôn bán. Nhà buôn này đòi phải trả tiền rồi mối được mang hàng đi. Nghe lòi yêu cầu này, ông cẩm nổi giận, phái ngay lực lượng vũ trang đến với nghiêm lệnh là dù “sống hay chết” cũng phải bắt cho được tên An Nam đó về sở.

Để tránh cơn giận của vị đại diện cho nước bảo hộ, nhà buôn không kê gì đang Ốm cũng đành phải bỏ cả nhà cửa quê hương lánh sang tỉnh khác.

Một thầy thuốc người Âu chứng kiến tấn trò kể trên đã can thiệp đê bênh vực nhà buôn bản xứ. Vụ can thiệp “chưống tai gai mắt” này làm cho viên thầy thuốc bị đổi đỉ, bị đày lên Kon Tum, một nơi nưốe độc mà người Âu rất sợ. Chính đấy là nơi mà viên thầy thuốc đó đang đền cái tội thân người bản xứ của ông. Trong khi ấy thì bọn Đáclơ, Bôđoanh vẫn ung dung phè phỡn trong vinh dự và khoái lạc. Kẻ mắc cái tội xúc phạm uy tín kể trên là bác sĩ Hôngxtarich. Chúng tôi xin tỏ tấm cảm tình của chúng tôi đối với ông ấy.

Còn nhà buôn An Nam thì sau ra sao ? Anh ta bị ghi tên vào số những người bị tình nghi, liệt vào hạng “chống Tây”, vào số những kẻ cần theo dõi. Một bầy mật thám Pháp và An Nam bám riết theo gót anh ta. Nhiệm vụ của bọn này là ghi từng giờ từng phút mọi hành động cử chỉ của anh ta, và tô đen tất cả mọi ý định của anh.

Công cuộc theo dõi này được tiến hành một cách khá lộ hễu đế làm cho bạn bè quen thuộc của người An Nam này phải chùn lại không dám lai vãng nhà anh nữa, đến nỗi đời sống của anh trồ nên hết sức khó khăn. Bất cứ thế nào cũng không một người bản xứ nào dám đến nhà anh. Hoàn toàn bị cô lập với đồng bào của mình, nhà buôn này chỉ còn có hai con đường: hoặc đi ăn cưốp, hoặc đi ăn mày. Nhưng cái nghề thứ hai này có thê lại làm cho anh càng đáng khả nghi hơn vì kiếp sống lang thang.

NGUYỄN ÁI QUỐC

Báo Le Paria , số 16, tháng 7-1923.

 

Để lại một bình luận

Hãy trở thành người đầu tiên bình luận!

avatar
wpDiscuz
Bài liên quan
no img nhan thanh
51.000 NGƯỜI AN NAM BỊ ĐẾ QUỐC PHÁP ĐỘNG VIÊN ĐI LÀM BIA ĐỠ ĐẠN
51.000 NGƯỜI AN NAM BỊ ĐẾ QUỐC PHÁP ĐỘNG VIÊN ĐI LÀM BIA ĐỠ ĐẠNVì danh dự của chủ nghĩa đê quốc Pháp, xứ Đông Dương thuộc địa đã bị thiệt hại nặng nề. 51.000 người An Nam (người Đông ...
Chuyên mụcHồ Chí Minh toàn tập - tập 1 tái bản lần 2
no img nhan thanh
THƯ GỬI ĐỒNG CHÍ TƠ RANH
THƯ GỬI ĐỒNG CHÍ TƠ RANHMátxcơva, ngày 19 tháng 9 năm 1924Đồng chí Tơranh thân mến,Ban phương Đông đã báo tin cho tôi rằng: Ban sẽ chi tiền đi đường cho tôi tối Quảng Châu, nhưng khi đến đó thì ...
Chuyên mụcHồ Chí Minh toàn tập - tập 1 tái bản lần 2
no img nhan thanh
Nông dân Bắc Phi
NÔNG DÂN BẮC PHITrong số các dân tộc sống ở Bắc Phi, chỉ người Bécbe biết đến nguyên tắc tư hữu nhưng họ chỉ là thiểu số chiếm khoảng một phần ba số dân Angiêri và khoảng ha phần 14 ...
Chuyên mụcHồ Chí Minh toàn tập - tập 1 tái bản lần 2
no img nhan thanh
Đoàn kết giai cấp
ĐOÀN KẾT GIAI CẤPĐầu năm 1921, một cuộc bãi công lớn của công nhân hàng hải đăng hạ.[1]' nổ ra ở Braxin. Một chiếc tàu vừa cặp bến Riô Đê Hanâyrô. Thuỷ thủ trên tàu chưa biết rằng bạn của ...
Chuyên mụcHồ Chí Minh toàn tập - tập 1 tái bản lần 2
no img nhan thanh
THUẾ KHOÁ
THUẾ KHOÁChính sách thực dân ăn cướp, chẳng những đã tước đoạt mất ruộng đất, của cải, đã xoá bỏ hết mọi quyền lợi, mọi quyền tự do - kể cả quyền tự do thân thể của người dân bản ...
Chuyên mụcHồ Chí Minh toàn tập - tập 1 tái bản lần 2
Sách và tư liệu
Đề & Đa Lý 10 kt kì 1-2015–THPT Xuân Đỉnh
Đề & Đa Lý 10 kt kì 1-2015–THPT Xuân Đỉnh
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO                  ĐỀ THI HỌC KỲ 1 NĂM HỌC 2015 – 2016 TRƯỜNG THPT XUÂN ĐỈNH   ...
C1-Fundamentals of physics – Halliday and Resnick (9th edition)
C1-Fundamentals of physics – Halliday and Resnick (9th edition)
Fundamentals of physics - Halliday and Resnick (9th edition), cuốn sách kinh điển về vật lý đại cương cho sinh ...
LÒNG NGAY THẲNG CỦA CHÍNH PHỦ THUỘC ĐỊA
No img
LÒNG NGAY THẲNG CỦA CHÍNH PHỦ THUỘC ĐỊATrong thời chiến tranh vinh quang, để có được những "tình nguyện quân", ...
THƯ NGỎ GỬI ÔNG LÊÔNG ÁCSIMBÔ Nghị sĩ hạt Đrômơ. Báo cáo viên về Ngân sách thuộc địa, uỷ viên Hội đổng thuộc địa tôi cao
No img
THƯ NGỎ GỬI ÔNG LÊÔNG ÁCSIMBÔNghị sĩ hạt Đrômơ. Báo cáo viên về Ngân sách thuộc địa, uỷ viên Hội ...
Phu phụ tương kính như tân – Đắc nhân tâm
No img
Phu phụ tương kính như tânHai Vợ chồng nhạc sĩ trứ danh Walter Damrosch là một trong những cặp uyên ...