Tiền đề hình thành giả thuyết

Tiền đề hình thành giả thuyết

( Logic học đại cương – Nguyễn Tuấn Anh)

Con đường để xây dựng một lý thuyết khoa học, đi tới chân lý tất yếu phải trải qua giai đoạn đặt nhiêm vụ và nêu vấn đề.

Nhiệm vụ khoa học là vấn đề khoa học phải giải quyết, và phải được đặc trưng bằng sự đầy đủ các phương tiên cần cho sự giải quyết nó. Còn nếu như phương tiên cho viêc giải quyết vấn đề nêu ra là chưa đủ, thi nó chỉ được gọi là vấn đề khoa học.

cấu trúc của nhiêm vụ và vấn đề gồm có: a/ điều chưa biết (điều cần tim); b/ điều đã biết (điều kiên và các tiền đề của nhiêm vụ hay vấn đề). Cái chưa biết gắn bó hữu cơ với cái đã biết. Cái đã biết chỉ ra những dấu hiêu, mà cái chưa biết cần phải có và, do vây, ở mức độ nhất định vạch ra nội dung của cái chưa biết, và ghi lại miền của cái chưa biết — lớp các đối tượng, mà trong đó có cái chưa biết, tức là thông báo về ngoại diên của nó. Như vây, cái chưa biết ở nhiêm vụ hay ở vấn đề không tuyêt đối là cái chưa biết. Nó thực ra là cái đã được đôi điều biết đến, và những tri thức ấy thể hiên là định hướng và phương tiên cho sự tim tòi tiếp theo.

Các mâu thuẫn giữa lý thuyết và các dữ kiên là động lực chính làm xuất hiên trong khoa học những vấn đề và nhiêm vụ. Do vây mà triết gia Popper cho rằng, một lý thuyết chỉ được xem là khoa học khi chứa đựng những yếu tố tự phủ định nhằm mở đường cho lý thuyết mới ra đời. Sự hiên hữu của mâu thuẫn ấy có thể xác định như trạng thái tiền vấn đề của các tri thức khoa học.

Sau khi vấn đề khoa học hoặc nhiêm vụ giải quyết vấn đề ấy đã được đặt ra thi công cuộc tim kiếm lời giải cho nó cũng bắt đầu. Tại giai đoạn phát triển này của tri thức khoa học thi vị trí trung tâm thuộc về giả thuyết.