NỂN VĂN MINH THƯỢNG ĐẲNG

NỂN VĂN MINH THƯỢNG ĐẲNG

Bạn Vinhê Đốc tông của chúng ta bằng một cuộc khảo sát phong phú về tư liệu, sẽ cho độc giả báo Libertaire¹⁵ thấy dưối nhẵn hiệu Tự do, Bình đẳng, Bác ái và nhân danh “nền dân chủ Pháp”, người ta đang đầu độc một cách có hệ thống chủng tộc Đông Dương. Nhưng, bên cạnh việc đầu độc tập thế và chính thức đang làm vẻ vang lốn cho đất nưốc có bản Tuyên ngôn nhân quyền¹⁶ kia, còn có cả những vụ giết hại cá nhân của những kẻ đi khai hoá. Ớ đây, chúng tôi nêu lên vài vụ trong nhũng chiến công đó, đã được ghi lại

và thẩm tra, hoặc qua nhiều nhân chứng, hoặc qua chính bản thân các tác giả đã kể ra để tự khoe khoang bằng một sở thích quái ác thượng đẳng và đặc biệt của nhũng kẻ thực dân. Chúng tôi xin trích từ cuốn nhật ký hành trình của một người lính thực dân sự việc sau đây:

“Khi “nhũng người từng ở Bắc Kỳ” vui đùa trên tàu thì dưối mạn tàu phía bên phải có vài chiếc thuyền bán hoa quả, ốc hến. Đe đưa hàng đến tận tay chúng tôi, nhũng người An Nam buộc giỏ đựng hàng vào đầu ngọn sào rồi giơ lên. Chúng tôi chỉ việc chọn mà thôi. Nhưng đáng lẽ phải trả tiền, thì người ta lại có nhã ý bỏ vào giỏ đủ thứ như sau: những ống tẩu thuốc lá, khuy quần, mẩu thuốc lá. (Có lẽ họ làm như thế để dạy cho người bản xứ tính ngay thật trong việc mua bán chăng!). Đôi khi, để mua vui, một anh sốpphơ nào đó hắt cả một thùng nưốc sôi xuống lưng những người bán hàng khôn khổ. Lập tức có những tiếng rú lên vì đau đốn, những
mái chèo vung lên loạn xạ để bơi tránh, làm cho nhũng chiếc thuyền va xầm vào nhau.

Ngay phía dưối tôi, một người An Nam bị bỏng từ đầu đến chân, phát điên lên, muốn lao xuống biển. Người anh của anh ta, quên cả nguy hiểm, buông tay chèo ôm lấy anh và ra sức đè anh ta xuống lòng thuyền. Cuộc vật lộn chưa đầy 2 giây vừa kết thúc thì một thùng nưóe sôi nữa được hắt bởi một bàn tay chuẩn xác lại dội xuống kẻ bất hạnh. Tôi thấy anh ta lăn lộn trong thuyền, vết thương trơ cả thịt vối những tiếng kêu không còn gì là của con người nũa! Và cảnh đó khiến chúng tôi cười; vối chúng tôi, điều đó có vẻ cực kỳ ngộ nghĩnh. Quả thật chúng tôi đã có tâm hồn thực dân!…

… Trong thời kỳ tôi ở đó (Bắc Kỳ) không có tuần nào là không có vài cái đầu rơi.

Trong tất cả những cảnh tượng đó, tôi chỉ còn nhố được một điều, là chúng ta còn tàn bạo, còn dã man hơn cả chính những tên cưốp biển. Tại sao lại có nhũng hành vi quái ác đến thế đốỉ vối một kẻ bị kết án sắp phải chết? Tại sao lại có những cuộc hành hạ thê xác, tại sao phải giải những đoàn tù đi bêu khắp các làng mạc?”.

NGUYỄN ÁI QUỐC