Nguồn gốc lịch sử của nghệ thuật Chèo

Chèo là một loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian Việt Nam. Chèo phát triển mạnh ở đồng bằng Bắc Bộ.Loại hình sân khấu này phát triển cao, giàu tính dân tộc.Chèo mang tính quần chúng và được coi là một loại hình sân khấu của hội hè với đặc điểm sử dụng ngôn ngữ đa thanh, đa nghĩa kết hợp với cách nói ví von giàu tính tự sự, trữ tình. Nếu sân khấu truyền thống Trung Quốc có đại diện tiêu biểu là Kinh kịch của Bắc Kinh, sân khấu Nhật Bản là Kịch nô thì đại diện tiêu biểu nhất của sân khấu truyền thống Việt Nam là Chèo.Kinh đô Hoa Lư (Ninh Bình) là đất tổ của sân khấu chèo, người sáng lập là bà Phạm Thị Trân, một vũ ca tài ba trong hoàng cung nhà Đinh, sau phát triển rộng ra đồng bằng Bắc Bộ. Địa bàn phổ biến từ Nghệ An, Hà Tình trở ra. Chèo được xây dựng trên cơ sỏ trò nhại và hát múa dân gian. Qua thời gian, người Việt đã phát triển các tích truyện ngắn của Chèo dựa trên các trò nhại này thành các vỏ diễn trọn vẹn dài hơn. Sự phát triển của Chèo có một mốc quan trọng là thời điểm một binh sĩ quân đội Mông cổ bị bắt ở Việt Nam vào thế kỷ XIV. Binh sĩ này vốn là một diễn viên nên đã đưa nghệ thuật. Kinh kịch của Trung Quốc vào Việt Nam. Trước kia, Chèo chỉ có phần nói và ngâm các bài dân ca, nhưng do ảnh hưởng của nghệ thuật do người lính bị bắt mang tới, Chèo có thêm phần hát. Vào thế kỷ XV, vua Lê Thánh Tông đã không cho phép biểu diễn Chèo trong cung đình, do chịu ảnh hưỏng của đạo Khổng. Do không được triều đình ủng hộ, Chèo trở về với những người hâm mộ ban đầu là nông dân, kịch bản từ truyện viết bằng chữ Nôm. Tới thế kỷ XVIII, hình thức Chèo được phát triển mạnh ở vùng nông thôn Việt Nam và tiếp tục phát triển, đạt đến đỉnh cao vào cuối thế kỷ XIX. Những vở nổi tiếng như Quan Ầm Thị Kính, Lưu Bình Dương Lễ, Kim Nham, Trương Viên xuất hiện trong giai đoạn này. Đến thế kỷ XIX, Chèo ảnh hưởng của Tuồng, khai thác một số tích truyện như Tống Trân,Phạm Tải, hoặc tích truyện Trung Quốc như Hán Sở tranh hùng. Đầu thế kỷ XX, Chèo được đưa lên sân khấu thành thị trỏ thành Chèo văn minh. Có thêm một số vở mới ra đời dựa theo các tích truyện cổ tích, truyện Nôm như Tô Thị, Nhị Độ Mai.Đồng bằng châu thổ sông Hồng luôn là cái nôi của nền văn minh lúa nước của người Việt. Mỗi khi vụ mùa được thu hoạch, họ lại tổ chức các lễ hội để vui chơi và cảm tạ thần thánh đã phù hộ cho vụ mùa no ấm. Nhạc cụ chủ yếu của Chèo là trống Chèo. Chiếc trống là một phần của văn hoá cổ Việt Nam, người nông dân thường đánh trống để cầu mưa và biểu diễn Chèo. Một số làng Chèo nểi tiếng như Thái Bình, Hưng Yên, Nam Định.