CHỦ NGHĨA VIĐA” CÒN ĐANG TIẾP DIỄN

“CHỦ NGHĨA VIĐA”

CÒN ĐANG TIẾP DIỄN

Hàng nghìn dân bản xứ bị cưỡng bức đẩy vào quân đội đê bảo vệ những két bạc cho những kẻ bóc lột mình.

Chúng ta nhố rằng, để buộc những người châu Phi thực hiện “nghĩa vụ của mình”, người ta đã đốt nhà cướp của của họ và sau đó, nhũng nạn nhân ấy bị bắt đỉ lính cho đội quân tiên phong của nền văn minh.

“Việc dạy dỗ” ngưòi bản xứ bằng nhũng cú đá đít và đánh đập đã trở thành thói quen của nhũng vị trứ danh của chúng ta.

Anh Nahông bất hạnh, “ngưòi bị giết hai lần” – lần đầu do đại uý Vida và sau đó, là do bác sĩ, người được lệnh mổ xác và xác định nguyên nhân cái chết của anh, người đã không ngần ngại đánh cắp và giấu di hài của ngưòi chết đó để lấp liếm cho kẻ giết ngưòi, – than ôi, không phải là nạn nhân đầu tiên của chủ nghĩa quân phiệt thực dân! Một bạn đồng nghiệp của chúng tôi ở thuộc địa cho biết về một trường hợp bi thảm khác.

“Lần này, – anh ấy nói, – sự việc xảy ra ở Medông Carê, trong trung đoàn bộ binh thứ 5. Nạn nhân là một ngưòi lính trẻ tên là Terie, sinh quán ở Tênét, bị gọi ra lính năm 1921. Cái chết của anh ta thật là đặc biệt bi đát. Ngày mồng 5 tháng 8, Teñe đến quân y trung đoàn xin thuốc tẩy. Anh nhận thuốc, hay nói cho đúng hơn,
anh đã nhận cái mà anh cho là thuốc tẩy. Ngưòi lính uống thuốc và sau vài giờ thì chết một cách đau đốn khủng khiếp. Ông Terie, cha của anh ấy nhận được một bức điện ngắn ngủi về cái chết của con trai báo rằng lễ an táng sẽ được tổ chức vào ngày hôm sau. Điên dại vì đau đốn, người cha đáng thương vội vã đến Angiê, đến trung đoàn bộ binh thứ 5 đóng ở Medông Carê, và tại đây, ông biết xác đứa con trai duy nhất của ông đang ồ trong quân y viện Maiô. Làm thê nào mà nó lại rơi vào đấy? Tại sao ngưòi ta lại đưa nó về Maiô? Phải chăng là vì cần phải tìm ra nguyên nhân thực sự của cái chết và mô tả nó như một cái chết đột ngột trên đưòng hành quân?

Tại quân y viện, khi ngưòi cha bất hạnh đề nghị được phép nhìn xác con trai thì người ta bảo ông ta hãy đợi. Sau đó, một vị thiếu tá xuất hiện và nói rằng việc phẫu nghiệm đã được tiến hành, nhưng nguyên nhân của cái chết không rõ và ông ta không thể cho phép người cha nhìn thấy xác người con trai của ông.

Theo những tin tức cuối cùng thì người ta biết rằng khi ông Terie yêu cầu viên chỉ huy trung đoàn bộ binh thứ 5 giải thích, ông ta được trả lời như sau: “Con trai của ông chết vì bị ngộ độc”.

NGUYỄN ÁI QUỐC