TỘI ÁC CỦA CHỦ NGHĨA THỰC DÂN

TỘI ÁC CỦA CHỦ NGHĨA THỰC DÂN

“Dưối sự bảo trợ của nưốc Pháp, xứ Đông Dương đang theo đuổi một cách hoà bình vận mệnh của mình, và thưa các ngài, các ngài đã thấy bằng chứng tôt đẹp nhất rằng xứ đó đang hạnh phúc”. Đấy, ông Utơrây, nghị sĩ xứ Nam Kỳ (?) đã nói như vậy vối các đồng sự ồ Nghị viện Pháp.

Trong tập san tháng tám, Hội Nhân quyền và Dân quyền vừa chứng minh cho chúng ta biết Đông Dương hạnh phúc như thế nào và nưốc Pháp được đại diện tốt đẹp như thế nào.

Chúng tôi xin tóm tắt bằng mấy dòng sau đây:

Như ở tất cả các tỉnh, một tỉnh Bắc Kỳ cũng có một vị công sứ Pháp. Như tất cả các vị công sứ Pháp ồ Bắc Kỳ, vị công sứ ồ tỉnh mà chúng tôi nói tối, được trao cho một quyền hành vô hạn. Ông ta là chủ tỉnh, đốc lý, chánh án, mõ toà, chủ thầu. Ông kiêm nhiệm tất cả mọi quyền hành: tư pháp, thuế vụ, sinh mệnh và tài sản của ngưòi bản xứ, việc bầu cử những người cầm quyền bản xứ, quyền lợi của công chức, vân vân và vân vân.

Vị quan chức cao cấp đó đã dùi mài tất cả khoa học chính trị và hành chính ồ khu phố la tinh mà ông ta vốn làm nghề… bán cháo. Bị nỢ như chúa chốm và không còn một xu dính túi, ông ta may mắn được một chính khách có thế lực “đề bạt” cho làm công sứ phụ trách một tỉnh có hàng nghìn người.

Ngoài việc ông ta biết bắt giữ, tống giam và kết án một cách độc đoán những người An Nam đê thúc thuế họ, ông ta còn biết thừa hưồng của nền Cộng hoà và tô điếm triều đại của mình bằng những chiến tích mà sau đây là vài ví dụ:

Những người tình nguyện bản xứ – theo họ nói – được dẫn tối đê sung vào lính khố xanh và được khám sức khoẻ đề tuyển mộ. Đấy là những người dân mù chữ, sợ sệt mà quan công sứ mắng chửi và nắm tay đấm, lấy gậy vụt vì họ trả lòi hơi chậm chạp.

Ông đã hung bạo nắm tay đấm ba người lính bản xứ vì họ đã làm sổng một người tù, ông túm tóc kéo lê họ dưối đất, đập đầu họ vào tường toà sứ.

Khi hỏi cung tù, quan công sứ lấy kiếm chích vào đùi họ. Có người đã ngất khi đưa trồ lại nhà giam.

Những người tù khốn khổ ăn không đủ no, áo quần rách rưối, dậy từ sáng sốm cho đến tôi mịt, gông đeo cổ, xiềng to xích chân, người nọ xích vào ngưòi kia, phải kéo bánh xe lu, chiếc bánh xe lu to tưống mà họ phải lăn trên mặt đường rải đá dày. Bị kiệt sức, họ khó nhọc lê bưốc dưối mặt tròi nóng bỏng. Quan công sứ đến, cầm một chiếc gậy lốn theo thói quen, và vối thói tàn bạo không thế tưởng tượng, y vô cố lần lượt vung gậy đánh những ngưòi khôn khổ đó, mắng chửi họ lười biếng.

Một hôm, nhà khai hoá của chúng ta, vừa khiển trách một nhân viên người Au, và không biết trút tức giận vào đâu, y vớ một cái thưốc sắt trên bàn giấy và đánh gãy hai ngón tay của một người thư ký bản xứ không có liên quan gì đến việc này.

Một hôm khác, y lấy roi vụt vào mặt một viên cai bản xứ trưốc mặt binh lính của anh ta.

Một lần khác, y chôn ngập đến cổ nhũng ngưòi lính trái ý y và chỉ cho đào lên khi họ đã gần chết.

Khi y đến những con đường mà y bắt nhũng ngưòi bản xứ phải làm vối ngày công một hay hai xu, sau khi đã bắt họ phải chuộc ngày lao dịch vối giá mười lăm xu một ngày, thì ngưòi ta đếm thấy hàng tá người gãy chân vì bị đánh bằng xẻng và cán cuốc.

Một lần, tại một công trường, y vố lấy súng của một ngưòi giám thị để đánh một người tù. Người tù này tìm cách lẩn tránh được, quan công sứ quay lại ngưòi gác và dùng khẩu súng đó đánh luôn. Ngưòi vỢ xứng đáng của quan, bà công sứ, cũng can thiệp vào, bà sẵn sàng đánh những ngưòi tù và nhân dịp đó phạt những ngưòi lính.

Người ta đã thấy quan công sứ dùng gậy đánh lòi mắt một viên cai.

Thưa các ngài, các ngài được thấy dưói sự bảo hộ của nưốc Pháp nhân từ, xứ Đông Dương hạnh phúc biết nhường nào? Và đấy chỉ mối là một hàng mẫu của cái kho văn minh thượng đẳng.

NGUYỄN ÁI QUỐC

Báo La Vie Ouvrière, sổ 126, ngày 30-9-1921.