Các vị thống trị của chúng ta

CÁC VỊ THỐNG TRỊ CUA CHÚNG TA

Thế là xong: số phận của 20 triệu dân An Nam mong muốn sắp được trao vào tay ông Mácxian Méclanh.

Anh sẽ hỏi tôi: Cái ông Méclanh ấy là ai ư? Chả gì thì đây cũng là một ông đã là quan cai trị các đảo Gă \ rồi Phó toàn quyền Tây Phi, rồi Toàn quyền thuộc địa này. Đó là một vị đã bỏ ra 36 năm cuộc đời mình để nhồi vào các cái sọ dân bản xứ về tất cả cái nền văn minh đầy ân huệ của nước Pháp.

Có lẽ anh sẽ bảo tôi rằng, thực là một tấn trò hề Đông Dươg to đùng khi đưa Ngài lên cai trị một đất nước mà Ngài không biết gì về nó cả.

Thì, đúng thế! Nhưng đó là cái mốt mà một bạn đồng nghiệp, hôm nọ cho biết ông đã thấy chễm chệ ngồi ồ vụ Tây Phi thuộc Pháp của Bộ Thuộc địa một cựu công sứ ồ Đông Dương. Một cựu công sứ khác ồ Tây Phi thì lại đảm nhiệm việc châu Phi xích đạo. Một cựu quan chức ồ Xuđă) thì lại được chọn đê phụ trách các vấn [1] đề về Mađagátxca, trong khi đó, ồ Hội chợ thuộc địa, người đại diện cho Camơrun lại là một quan chức chưa hề đặt chân lên nước này bao giờ.

Vả lại, cần quái gì, nếu quyền lợi của nước Pháp có bị Méclanh quản lý tồi thì đã sao, miễn là quyền lợi cá nhân của ông bộ trưởng được phục vụ tôt. Tò “Petit Bleu” bàn về sự bổ nhiệm tân thái thú đã nói thế này:

“Đừng có mà lầm; không phải lòng tham của ông Méclanh đã lái ông ta mà là lòng tham của ông Xarô đã gây ra mọi tai hại”.

Quả vậy, ông Xarô thì, như chúng tôi đã nói và chán vạn người cũng đã nói, muôn trồ lại Đông Dương và chắc chắn ông ta sẽ là người thế chân ngay ông Lông, nếu không có cuộc bầu cử nghị viện sắp diễn ra chừng mươi tháng tối. Thế nhưng, tuy có thèm muốn làm Toàn quyền Đông Dương đấy, ông Xarô lại không muốn vì thế bỏ chức vụ ồ nghị viện. Dân gian có câu tục ngữ: “Số phận ai hay sẽ thế nào”. Nghị sĩ hạ viện hay nghị sĩ thượng viện, thì biết đâu một sốm kia tỉnh dậy lại chả thấy mình là bộ trưởng, còn có thể là thủ tưống nữa ấy chứ; còn nếu chỉ là toàn quyền, nghĩa là viên chức, thì không làm bộ trưởng được.

Vậy thì vấn đề là hãy đặt ở Đông Dương một quan chức có thể gọi là tạm quyền, đế đến mùa xuân sang năm, sau kỳ bầu cử nghị viện, thì ông Xarô sẽ dễ dàng thế chân. Thế là ông nghĩ ngay đến việc chọn ông Méclanh vào cái vị trí chả thú vị gì ấy, bồi vì ông này sắp mãn hạn làm việc, chả bao lâu nũa ông đã đủ quyền về hưu.

Đó, vì sao ông Méclanh sắp lên đường sang Đông Dương, vì sao bao nhiêu công việc hũu ích mối bắt đầu ở Tây Phi bị ông xếp xó, vì sao ở Viễn Đông, ông sẽ chẳng làm việc gì đáng kể mà chắc sẽ chỉ làm cho xong việc sự vụ vì biết rằng mình cũng chang ở bao lâu, và vì sao nữa ở cái “Cộng hoà cẩm mà lách với nhau”này, tất cả đều [2] bị bỏ qua, tất cả đều tụt dốc, tất cả đều ngày càng tồi tệ, vì quyền lợi cá nhân của ông này hay ông nọ bao giờ cũng đều đặt lên trên quyền lợi chung của đất nước.

N. Báo Le Paria, số’ 14, tháng 5-1923.

[1] ) Gambier, quần đảo nhỏ thuộc Pháp ở Thái Bình Dương.

2) Indochinoiserie-, từ ngữ tác giả đặt ra phỏng theo từ “chinoiserie” trong tiếng Pháp, xuất phát từ chinois: Trung Quốc; chinoiserie (trò Tàu), chỉ cái gì kỳ quặc, vì người Pháp trước đây cho rằng cái gì ỏ Trung Quốc cũng là kỳ quặc. Cũng như chinoiserie, Indochinoiserie được đặt ra đê chê giễu.

  • Xuđăng thuộc Pháp, bây giờ là nước Mali, khác vối Xuđăng thuộc Anh, bây giờ là nước Xuđăng.

[2] Thành ngữ đê chỉ một cộng đồng thiên vị nể nang, móc ngoặc nhau, không coi trọng lợi ích chung. Dịch sát nghĩa là “Cộng hoà các đồng chí”, nguyên bản viết tiếng Pháp là “République des Camarades”.

Để lại một bình luận

Hãy trở thành người đầu tiên bình luận!

avatar
wpDiscuz
Bài liên quan
no img nhan thanh
PHÁT BIÊU TẠI PHIÊN HỌP THỨ BẢY HỘI NGHỊ LẦN THỨ NHẤT QUỐC TẾ NÔNG DÂN
PHÁT BIÊU TẠI PHIÊN HỌP THỨ BẢY HỘI NGHỊ LẦN THỨ NHẤT QUỐC  TẾ NÔNG DÂNThưa các đồng chí,Tất cả các đồng chí đều đã nói về tình hình của nông dân trong đất nước các đồng chí. Tôi sẽ ...
Chuyên mụcHồ Chí Minh toàn tập - tập 1 tái bản lần 2
no img nhan thanh
CON NGƯỜI BIẾT MÙI HUN KHÓI
CON NGƯỜI BIẾT MÙI HUN KHÓIXin tặng Nahô’, người đả bị quân phiệt thực dân ám hại, bài ký này."Chính cuộc chinh phục hệ thống thuộc địa đã rèn luyện tài năng chiến đấu của số đông những nhà chỉ ...
Chuyên mụcHồ Chí Minh toàn tập - tập 1 tái bản lần 2
no img nhan thanh
PARI (Trích “Những bức thư gửi cô em họ” do tác giả dịch từ tiếng An ?)
PARI(Trích "Những bức thư gửi cô em họ" do tác giả dịch từ tiếng An ?)Ồ Pari23 có một vùng, cô em họ thân mến của tôi ạ, tự một mình nó nó trình diễn ra được đủ bộ mặt ...
Chuyên mụcHồ Chí Minh toàn tập - tập 1 tái bản lần 2
no img nhan thanh
CÔNG LÝ
CÔNG LÝNói về nền công lý Pháp ồ Angiêri, một nghị sĩ Pháp đã viết một cách châm biếm rằng: "Pháp luật, công lý với người bản xứ ư? Thôi đi! Chỉ có ba toong, súng lục, súng trường, đó ...
Chuyên mụcHồ Chí Minh toàn tập - tập 1 tái bản lần 2
no img nhan thanh
QUYỂN CỦA NHỮNG NGƯỜI LÍNH
QUYỂN CỦA NHỮNG NGƯỜI LÍNH ."Những người lính chiến có quyền đốỉ vối chúng ta", ông Clêmăngxô, người cha của chiến thắng đã nói như vậy. "Những ngưòi lính chiến có quyền đốỉ vối chúng ta", những ngưòi con, những ...
Chuyên mụcHồ Chí Minh toàn tập - tập 1 tái bản lần 2
Sách và tư liệu
CHỦ NGHĨA THỰC DÂN BỊ LÊN ÁN – KINH NGHIỆM Ở CHÂU PHI XÍCH ĐẠO THUỘC PHÁP
No img
CHỦ NGHĨA THỰC DÂN BỊ LÊN ÁN - KINH NGHIỆM Ở CHÂU PHI XÍCH ĐẠO THUỘC PHÁPChê độ thực dân ...
Đáp án đề thi môn Hóa 2013 BGD
Đáp án đề thi môn Hóa 2013 BGD
Cần trợ giúp hãy kết bạn cùng facebook – nhanthanhcs1@gmail.com
Tuyển tập câu hỏi lý thuyết_Dòng điện xoay chiều_ND 4_Đáp án
Tuyển tập câu hỏi lý thuyết_Dòng điện xoay chiều_ND 4_Đáp án
Để được giải đáp những vấn đề mình thắc mắc các bạn vào group: Học Vật lý cùng Nhân Thành ...
Tuyển tập câu hỏi lý thuyết_Dao động cơ học_ND 1_Đáp án
Tuyển tập câu hỏi lý thuyết_Dao động cơ học_ND 1_Đáp án
Để được giải đáp những vấn đề mình thắc mắc các bạn vào group: Học Vật lý cùng Nhân Thành ...
Nghiên cứu triển khai hệ lidar dùng laser bán dẫn phát tại bước sóng 450 nm đo son khí trong lớp khí quyển tầng thấp-2013
Nghiên cứu triển khai hệ lidar dùng laser bán dẫn phát tại bước sóng 450 nm đo son khí trong lớp khí quyển tầng thấp-2013
Phạm Minh Tiến1* Bùi Văn Hải2, Đàm Trung Thông2, Nguyễn Xuân Tuấn2, Nguyễn Đình Hoàng2 và Đinh Văn Trung2 Hội nghị ...