Loading...

Nguyễn Khoa Điềm đã định nghĩa bằng thơ về đất nước

DÀN BÀI

I. MỞ BÀI

   Đất nước là nguồn cảm hứng chủ đạo trong sáng tác văn học, đặc biệ trong thơ ca hiện đại. Một trong những nhà thơ tiêu biểu của thời kì chống Mĩ Nguyễn Khoa Điềm. Ông đã thể hiện những cảm nhận và suy nghĩ của mình về đất nước trong trường ca Mặt đường khát vọng. Hai mươi chín dòng thơ đầu có thể xem như một số định nghĩa về đất nước qua những hình tượng cụ thể, động, gợi cảm, với giọng thơ sôi nổi, thiếl tha (ghi lại đoạn thơ đề bài),

II. THÂN BÀI

   Hình ảnh đất nước trong đoạn thơ muôn màu muôn vẻ, sinh động lạ thường lắng đọng trong tâm tưởng ta qua những liên tưởng kì thú. ý nghĩa về đất nước được nhà thơ diễn đạt qua chiều dài của thời gian – đất nước đã có từ lâu đời và qua chiều rộng của không gian – đất nước là cội nguồn của dân tộc.

   1. Đất nước đã có từ lâu đời

   a)Không định nghĩa bằng những dữ liệu, những khái niệm trừu tượng, nhưng nhà thơ đã giúp ta cảm nhận ý nghĩa đất nước bằng những điều thật cụ thể, thân thuộc, bình dị. Đất Nước đã có từ ngày đó… qua Sự tích trầu cau, qua truyền thuyết Thánh Gióng:

Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi                                                    

Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa…” mẹ thường hay kể

Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn                                 

Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc.                 

    Sự tích trầu cau biểu hiện tình nghĩa vợ chống gắn bó thuỷ chung. Truyện Thánh Gióng thể hiện tinh thần bất khuất chống xâm lược của dân tộc ta từ thời dựng nước. Qua lời kể của người mẹ thân yêu, tuổi thơ ta thâm nhuần những.” tình cảm đầu đời về đất nước thân yêu.

   b) Đất nước còn hình thành những mĩ tục thuần phong. Hình ảnh:

Tóc mẹ thì bới sau đầu,

   Gợi lại cội nguồn dân tộc, là một trong những nét đặc thù của văn hoá Việt Nam không bao giờ bị ngoại lai, dù phải trải qua hàng ngàn năm Bắc thuộc.

   Đất nước cũng hình thành từ lối sống giàu tình nặng nghĩa:

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặng

   gợi nhớ từ câu ca dao:

Tay nâng đĩa muối chấm gừng

Gừng cay muối mặn, xin đừng quên nhau.

   – Theo tiến trình phát triển, dân tộc ta tiến lên nền văn minh nông nghiệp, từ việc xây dựng mái nhà che mưa trú nắng:

   Cái kèo, cái cột thành tên cuộc sống lao động nông nghiệp vất vả để lo cái ăn:

Hạt gạo phải một nắng hai sương, xay, giã, giần, sàng,

Đất Nước có từ ngày đó…                                       

   d) Ý thơ chợt quay về hiện thực đời thường thật cụ thể, gần gũi, gấn bó với mỗi người chúng ta:

Đất là nơi anh đến trường,

Nước là nơi em tấm,        

   Đó cũng là nơi khắc ghi những kỉ niệm riêng tư thơ mộng tuyệt vời:

Đất Nước là nơi ta hò hẹn                                                   

Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm .    

Đất nước còn là giang sơn yêu quý qua làn điệu dân ca trữ tình:

Đất là nơi “con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc”          

Nước là nơi “con cá ngư ông móng nước biền khơi”                 

   2. Đất nước là cội nguồn của dân tộc

   a) Cùng với thời gian đằng đãng, hình ảnh đất nước còn trải rộng trong không gian mênh mông, nơi phát sinh và phát triển của cộng đồng dân Việt từ sơ khai qua truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên:

   Lạc Long Quân và Âu Cơ Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng Đất là nơi Chim về…

Nước là nơi Rồng ở.       

Của giống dòng Lạc Việt.

   b) Cho nên đất nước luôn tiềm tàng mối quan hệ máu thịt giữa các thế hệ quá khứ, hiện tại và tương lai.

Những ai đã khuất

Những ai bây giờ 

   Và con cháu mai sau. Tất cả đều ý thức sâu sắc về nguồn gốc tổ tiên, không bao giờ được quên cội nguồn dân tộc:

Hàng năm ăn đâu nằm đâu.       

Cũng biết cúi đầu nhớ ngày dỗ Tổ

để đoàn kết thành một khối, cùng vun đắp và phái triển cho Đất Nước vẹn tròn tolớn.

III. KẾT BÀI

   Nguyễn Khoa Điềm đã nêu những định nghĩa đa dạng, phong phú về đất nước, từ chiều sâu của văn hoá dân tộc, xuyên suốt chiều dài cùa thời gian lịch sử đến chiều rộng của không gian đất nước.

   Nhà thơ cũng vận dụng rộng rãi các chất liệu văn hoá dân gian, từ ca dao dân ca đến các truyền thuyết lịch sử, từ phong tục, tập quán đến sinh hoạt, lao động cùa dân tộc ta qua những hình ảnh, ngôn ngữ nghệ thuật đậm đà tính dân tộc và giàu trí tuệ.

Xem thêm: Video bài giảng môn Văn học

Loading...

Để lại một bình luận

Hãy trở thành người đầu tiên bình luận!

avatar
wpDiscuz
Bài liên quan
no img nhan thanh
Phân tích 9 câu đầu bài thơ Đất nước – Nguyễn Khoa Điềm
Mở đầu là những lời bình dị nhưng hàm súc: “Khi ta lớn lên, Đất Nước đã có rồi”. Đất nước thành bậc tiền nhân. Mọi người đều được nuôi dưỡng từ đất nước… Nhắc ...
Chuyên mụcĐất nước - Nguyễn Khoa Điềm
no img nhan thanh
Phân tích bài Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm
Ta bắt gặp một hình tượng đất nước đau thương nhưng vẫn ngời lên ý chí đấu tranh trong trang thơ Nguyễn Đình Thi đồng thời cũng rất dịu dàng ý tứ trong thơ Hoàng ...
Chuyên mụcĐất nước - Nguyễn Khoa Điềm
no img nhan thanh
Trình bày những cảm nhận về Đất Nước của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm trong chương Đất Nước. Bình giảng 9 câu mở đầu đoạn trích.
Đất nước là hình tượng trữ tình lớn, là cảm xúc nghệ thuật của nhiều thế hệ nhà thơ Việt Nam. Có một thực tế: mỗi lần đất nước đặt trước những thử thách ...
Chuyên mụcĐất nước - Nguyễn Khoa Điềm
Trong đoạn thơ Đất Nước – trích Trường ca Mặt đường khát vọng Nguyễn Khoa Điềm đã quan niệm về đất nước như thế nào? So với những nhà thơ khác, quan niệm của Nguyễn Khoa Điềm có điểm gì mới về tư tưởng và hình thức biểu hiện?
Trong đoạn thơ Đất Nước – trích Trường ca Mặt đường khát vọng Nguyễn Khoa Điềm đã quan niệm về đất nước như thế nào? So với những nhà thơ khác, quan niệm của Nguyễn Khoa Điềm có điểm gì mới về tư tưởng và hình thức biểu hiện?
 Đất nước chính là nguồn cảm hứng vô tận của thi ca, của tâm hồn người nghệ sĩ. Từ xa xưa, ta bắt gặp hình ảnh đất nước trong những cánh cò trắng trên cánh đồng làng vào những chiều ...
Chuyên mụcĐất nước - Nguyễn Khoa Điềm
no img nhan thanh
Nguyễn Khoa Điềm đã định nghĩa bằng thơ về đất nước
DÀN BÀI I. MỞ BÀI    Đất nước là nguồn cảm hứng chủ đạo trong sáng tác văn học, đặc biệ trong thơ ca hiện đại. Một trong những nhà thơ tiêu biểu của ...
Đất nước - Nguyễn Khoa Điềm
Sách và tư liệu
Vật lý 10 – ND3D. LỰC HƯỚNG TÂM
Vật lý 10 – ND3D. LỰC HƯỚNG TÂM
KIẾN THỨC VÀ BÀI TẬP CHƯƠNG 2 – LỰC HƯỚNG TÂM. VẬT LÝ LỚP 10 CHƯƠNG TRÌNH CƠ BẢN VÀ NÂNG ...
Làm sao cho người ta vui sướng làm công việc bạn nhờ cậy
No img
Làm Sao Cho Người Ta Vui Sướng Làm Công Việc Bạn Nhờ CậyHôm Đó vào năm 1915. Đã trên một năm, ...
Vật lý 10_Đề thi học kỳ 2_Có đáp án đầy đủ.
Vật lý 10_Đề thi học kỳ 2_Có đáp án đầy đủ.
KIẾN THỨC HỌC KỲ 2 VẬT LÝ 10 CẦN ẮMCác em chú ý, kiến thức chương CÁC ĐỊNH LUẬT BẢO ...
PRONUNCIATION – UNIT 11 – Tiếng anh lớp 11 – Tài liệu cô Cẩm Nhung
PRONUNCIATION – UNIT 11 – Tiếng anh lớp 11 – Tài liệu cô Cẩm Nhung
 II.            PRONUNCIATION Choose the words that has the underlined part pronounced differently from that of the others.1.     a. exhaust               ...
ĐỀ THI KHẢO SÁT KHỐI 12- LẦN 2 NĂM HỌC 2015 -2016 MÔN NGỮ VĂN
ĐỀ THI KHẢO SÁT KHỐI 12- LẦN 2 NĂM HỌC 2015 -2016 MÔN NGỮ VĂN
TRƯỜNG THPT THUẬN THÀNH SỐ 1 ĐỀ THI KHẢO SÁT KHỐI 12- LẦN 2 NĂM HỌC 2015 -2016   MÔN NGỮ VĂN ...