Loading...

Phân tích 9 câu đầu bài thơ Đất nước – Nguyễn Khoa Điềm

Mở đầu là những lời bình dị nhưng hàm súc: “Khi ta lớn lên, Đất Nước đã có rồi”. Đất nước thành bậc tiền nhân. Mọi người đều được nuôi dưỡng từ đất nước… Nhắc lại điệp khúc “ngày xửa ngày xưa…”, tác giả muốn chứng tỏ đất nước hình thành từ rất lâu, đất nước có trong từng lời mẹ kể.

Gắn liền với sinh hoạt gia đình: “Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn”. Tứ thơ này làm sống lại nhiều câu tục ngữ, ca dao và truyện Trầu cau bi thương, tình nghĩa. Qua hình ảnh “miếng trầu”, Nguyễn Khoa Điềm “nhân dân hóa” thơ mình và có thêm một bằng chứng về đất nước hình thành từ xa xưa. Tuy vậy, đất nước chỉ lớn lên với truyền thống: “dân mình biết trồng tre mà đánh giặc” và quá trình hình thành nhiều phong tục, tập quán:

Tóc mẹ thì bới sau đầu

Nguyễn Khoa Điềm thật sự xúc động khi nói đến:“Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn”. Đó lời ngợi ca tình nghĩa, thuỷ chung trong gian khó. Chữ “thương” giúp thơ ông gần văn học bình dân. “Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi”- điều ấy, hiển nhiên như khi ta lớn lên đã có ông bà, cha mẹ… Đất nước gắn bó, thân thiết như người ruột thịt và bao công việc lao động khác:

Cái kèo, cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng

Đó là lúc con người khép lại thời “dã man” bước vào giai đoạn văn minh. Tứ thơ “cái kèo, cái cột thành tên” còn gợi tập tục đặt tên mộc mạc để mong sự bình yên. Đất nước ta gắn liền với nền nông nghiệp lúa nước: “Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng”. Làm nên hạt gạo trắng thơm phải trải qua nhiều công đoạn, phải đổ mồ hôi, sôi nước mắt. Quá trình hình thành đất nước cũng đau đớn như chuyện nhân loại hoài thai, sinh nở.

Từ những lời phân tích trên đây, có thể thấy Nguyễn Khoa Điềm đã khai thác một cách triệt để vốn văn hoá dân gian. Hàng loạt câu tục ngữ, ca dao, truyền thuyết, cổ tích, phong tục, tập quán đã được tái tạo, sáng tạo lại. Không chỉ hay ở phương diện câu chữ, cấu trúc và lời kết đoạn đã gây được ấn tượng. “Khi ta lớn lên đất nước đã có rồi”, đất nước bắt đầu, đất nước lớn lên… chặng đường nào cũng song hành với cuộc sống nhân dân. Tác giả nêu nhiều chứng cứ để làm sáng tỏ kết luận: “Đất Nước có từ ngày đó…” – từ “ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể”. Trong suốt quá trình ấy, đất nước gắn bó với mọi gia đình và từng cá nhân. Đó là cơ sở vững chắc để tác giả tiếp tục triển khai tư tưởng Đất Nước này là đất Nước Nhân dân ở 3 khổ thơ sau.

 

Xem thêm: Video bài giảng môn Văn học

Loading...

Để lại một bình luận

Hãy trở thành người đầu tiên bình luận!

avatar
wpDiscuz
Bài liên quan
no img nhan thanh
Phân tích tư tưởng đất nước của nhân dân đã được thể hiện trong đoạn thơ Đất Nước (Mặt đường khát vọng) của Nguyễn Khoa Điềm.
   Là một trí thức tham gia kháng chiến, trưởng thành trong phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên Huế, Nguyễn Khoa Điềm còn là nhà thơ có nhiều đóng góp cho ...
Chuyên mụcĐất nước - Nguyễn Khoa Điềm
no img nhan thanh
Cảm nhận về đất nước và nghệ thuật thể hiện của tác giả trong trích đoạn thơ Đất Nước(Mặt đường khát vọng – Nguyễn Khoa Điềm).
    Đất nước là đề tài, nguồn cảm hứng bất tận của thơ văn. Mỗi nhà thơ, nhà văn cảm nhận và thể hiện về chủ đề đất nước một cách khác nhau ...
Chuyên mụcĐất nước - Nguyễn Khoa Điềm
no img nhan thanh
Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm đem đến cho em hiểu biết gì về đất nước
BÀI LÀM    Đối với mỗi chúng ta, khi nhắc về đất nước, ta thường đồng nhất khái niệm ấy với những điều thiêng liêng, to lớn, xa xôi, trừu tượng. Nhưng khi đọc ...
Chuyên mụcĐất nước - Nguyễn Khoa Điềm
no img nhan thanh
Trình bày những cảm nhận về Đất Nước của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm trong chương Đất Nước. Bình giảng 9 câu mở đầu đoạn trích.
Đất nước là hình tượng trữ tình lớn, là cảm xúc nghệ thuật của nhiều thế hệ nhà thơ Việt Nam. Có một thực tế: mỗi lần đất nước đặt trước những thử thách ...
Chuyên mụcĐất nước - Nguyễn Khoa Điềm
no img nhan thanh
Phân tích 9 câu đầu bài thơ Đất nước – Nguyễn Khoa Điềm
Mở đầu là những lời bình dị nhưng hàm súc: “Khi ta lớn lên, Đất Nước đã có rồi”. Đất nước thành bậc tiền nhân. Mọi người đều được nuôi dưỡng từ đất nước… Nhắc ...
Đất nước - Nguyễn Khoa Điềm
Sách và tư liệu
ĐỀ THI MINH HỌA-KỲ THI THPT QUỐC GIA NĂM 2015 Môn: Ngữ văn – BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO  
ĐỀ THI MINH HỌA-KỲ THI THPT QUỐC GIA NĂM 2015  Môn: Ngữ văn – BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO  
ĐỀ THI MINH HỌA-KỲ THI THPT QUỐC GIA NĂM 2015Môn: Ngữ vănPhần I. Đọc hiểu (3,0 điểm)Đọc đoạn trích sau ...
Phương pháp hàm đặc trưng để giải phương trình, hệ phương trình
Phương pháp hàm đặc trưng để giải phương trình, hệ phương trình
Sử dụng hàm tính đơn điệu của hàm số, hàm đặc trưng để giải phương trình và hệ phương trình
GIÁO HỘI
No img
GIÁO HỘINếu có dân tộc nào phải nhố ơn Chúa và các giáo sĩ, thì chính đó là dân tộc ...
Đề thi 8 tuần HK2_Môn Toán_Chuyên Lê Hồng Phong _2017
Đề thi 8 tuần HK2_Môn Toán_Chuyên Lê Hồng Phong _2017
Cùng ôn thi thpt môn Toán 2017Khó khăn gì các em hãy kết bạn cùng Nhân Thành qua facebook: nhanthanhcs1@gmail.com, ...
Vật lý 10_Đề thi giữa kì 2_thpt Nhân Chính
Vật lý 10_Đề thi giữa kì 2_thpt Nhân Chính
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ II TRƯỜNG THPT NHÂN CHÍNHNĂM HỌC 2013 – 2014Môn: Vật lý lớp 10Thời gian ...