Mở rộng và thu hẹp khái niêm

Mở rộng và thu hẹp khái niêm

Mở rộng và thu hẹp khái niêm là các thao tác lôgíc xử lý nôi hàm và ngoại diên của khái niệm. Quan hệ bao hàm loại — chủng là cơ sở của chúng. Sự tác đông của quy luật quan hệ tỷ lệ nghịch giữa nôi hàm và ngoại diên của khái niệm được thể hiện trực tiếp ở các thao tác này.

• Mở rộng khái niệm là thao tác giúp thu được môt khái niệm mới bằng cách mở rông ngoại diên của khái niệm cho trước. Những khái niệm đứng sau bao giò cũng phải bao hàm những khái niệm đứng trước đó. Giới hạn của mở rông khái niệm là phạm trù.
• Thu hẹp khái niệm là thao tác lôgíc ngược với mở rông khái niệm, trong đó từ khái niệm có ngoại diên lớn hơn (loại) ta chuyển đến khái niệm có ngoại diên nhỏ hơn (chủng) tương ứng. Giới hạn của thu hẹp là ở khái niệm đơn nhất.