Hát Khan là của dân tộc nào? Nội dung của những bài hát Khan thường đề cập tới những vấn đề gì?

Hát Khan là một thể loại hát kể sử thi, trường ca truyền thống của các anh hùng Tây Nguyên và những nơi khác, người Ê Đê thường gọi kể Khan. Người Mnông gọi là Ốt N’Trông, người Gia Rai gọi là Hri, người Xơ Đăng gọi là Hơmoan, người Ba Na gọi là H’Amon, người Chăm gọi là Akhan, người Ra Giai gọi là Akhar Jur Car… ở đây ta gọi chung là hát kể Khan của Ê Đê.

Nội dung của những bài hát Khan thường đề cập tới nhiều vấn đế, nhiểu khía cạnh như: không gian, địa lý, thế giới động – thực vật, cảnh đánh cổng chiêng, việc làm nhà, việc làm lúa trên nương, các cúộc đánh nhau, việc ma chay, cưới hỏi, cảnh múa hát, việc săn bắn, đánh bắt thú
vật, uống rượu cần, thậm chí cả cuộc ân ái…

Tuy nhiên, nổi bật nhất là những bài hát Khan kể về truyền thống cha ông của minh, về công trạng, phong tục, tập quán của ngưòi dân từng dân tộc.

Trong hát Khan, ít khi người ta sử dụng nhạc cụ. Một người hát cho người khác nghe, dùng trong sinh hoạt như uống rượu cần, gặp nhau bạn bè, anh em, cha mẹ, người thân gặp lại nhớ lại các công lao của lớp người đi trước.

Các bài sử thi thường được hát là: Đam San, Đăm Di, Dyông Dư. Và trung bình, một bài hát Khan diễn ra trong khoảng chừng từ hai mươi đến ba mươi phút. Bản hát Khan tiếng Ê Đê nhiều, bản dịch ra tiếng Việt ngoài sử thi Đam San ra còn lại vẫn còn khá ít. Còn các bản của dân tộc
khác vẫn tiếp tục được tìm kiếm và dịch thuật.(Trích Hỏi đáp văn hóa dân ca ba miền Bắc – Trung – Nam. Nxb Quân Đội)