Thư gửi trung ương đảng cộng sản Pháp

THƯ GỦÌ TRUNG ƯƠNG ĐẢNG CỘNG SẢN PHÁP

Các đổng chí,

Những nghị quyết của Đại hội lần thứ II của Quốc tế³⁶ về vấn đề thuộc địa đã mang lại hai tác dụng đồng thòi nhưng lại hoàn toàn trái ngược nhau. Một mặt, chủ nghĩa đế quốc đi áp bức – ngừa trước những kết quả có thể xảy ra của chính sách đó nếu nó được thi hành nghiêm túc – đã đề phòng và tăng gấp bội những hoạt động tuyên truyền, ngu dân và đàn áp. Mặt khác, nhân dân bị áp

bức ở các thuộc địa, được tiếng vang của cách mạng thức tỉnh, đã hưống theo bản năng của họ về Quốc tế của chúng ta, một chính đảng duy nhất mà họ hy vọng là sẽ quan tâm đến họ một cách thân thiết, mà họ hoàn toàn mong mỏi là sẽ mang lại cho họ sự giải phóng. Như vậy, chúng ta sẽ có thê không những đánh đố uy thê của chủ nghĩa thực dân bóc lột và lay chuyên vị trí của chúng, mà còn có thề biến mốĩ cảm tình thuần tuý tình cảm và thụ động của các dân tộc thuộc địa đốỉ với chúng ta thành mốĩ cảm tình hành động, nếu những nghị quyết của Quốc tế được chấp hành. Khốn nỗi cho đến nay, những nghị quyết ấy chỉ được dùng đê tô đỉêm mặt giấy! Phân bộ Pháp, phân bộ Anh và những phân bộ các nước thực dân khác đã làm gì cho các thuộc địa của chủ nghĩa tư bản nước họ? Những phân bộ ấy đã có một chính sách thuộc địa và một cương Knh rõ rệt về thuộc địa, chính xác và hên tục chưa? Những chiến sĩ của các phân bộ ấy có hiểu thuộc địa là gì và tầm quan trọng của thuộc

địa là như thê nào không? Người ta có thê trả lời là không.

Đối với các thuộc địa Pháp,

1. một ban nghiên cứu thuộc địa đã được thành lập;
2. một mục viết về thuộc địa đã được mồ ra trên báo

L’Humanité;

1. những lời tuyên bô” ủng hộ dân chúng thuộc địa đã được phát biếu trong các đại hội toàn quốc;
2. hai cuộc hành trình tuyên truyền đã được các đại biếu của Đảng tiến hành.

Sau khi được thành lập ít lâu và khi đã giành được không phải là không chật vật những cột báo trên tờ L’Humanité, Ban nghiên cứu thuộc địa đã hoạt động khá tốt. Những tài liệu và tin tức có giá trị đã bắt đầu được gửi từ các thuộc địa đến Ban. Chiến dịch mà Ban tiến hành trên báo Đảng nhằm chống những những lạm và tội ác của bè lũ thực dân, đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của dân chúng các thuộc địa và mang lại nỗi lo lắng cho chủ nghĩa đê quốc thực dân và báo chí của nó. Nhưng diễn đàn ấy đột nhiên đã bị báo LHumanité bỏ đi. Bị tưốc mất phương tiện công tác và hoạt động, Ban lâm vào tình trạng hoàn toàn bị tê hệt. Điều đó đã làm cho giới báo chí to lớn của giai cấp tư sản rất hài lòng, những báo chí này đã dành rất đều đặn hàng bao nhiêu trang cho công tác tuyên truyền thực dân và luôn luôn sợ bị cải chính và lật mặt nạ.

Điều đó đã đặc biệt gây những ấn tượng rất nặng nề cho dân bản xứ. Mặc dầu là hão huyền, những lòi tuyên bố trong các đại hội toàn quốc ủng hộ dân chúng các thuộc địa cũng đã góp phần củng cô môi cảm tình mà họ đã có đôì với Đảng. Tuy nhiên thật là không thích đáng nếu cứ lắp đi lắp lại mãi một điều mà không làm gì cả. Và những người bị áp bức khốn khổ thấy chúng ta chỉ luôn luôn hứa hẹn nhưng cũng luôn luôn không hành động gì thì bắt đầu tự hỏi rằng không biết thực ra chúng ta là những người đứng đắn hay là những kẻ lừa phỉnh. Cuộc hành trình của các đồng chí Vayăng

Cutuyariê và Ảngđrê Béctông qua Angiêri và Tuynidi, tiến hành hầu như cùng một lúc với các cuộc dạo chơi đế vương của bọn đại biểu tư sản, đã được dân chúng châu Phi rất hoan nghênh. Nếu những cuộc hành trình cùng một tính chất như thế được tiếp tục trong tất cả các thuộc địa thì chắc chắn là kết quả sẽ đáng mừng.

Nhưng, đáng lẽ phải tăng cường tuyên truyền thì chúng ta lại đã bỏ dở cái việc đã được bắt đầu, và bỏ mất những cơ hội tốt. Bởi thế, chúng ta đã làm rất ít trong khi xảy ra cuộc bãi công đẫm máu ở Máctiních, cảnh chết đói ở Bắc Phi và cuộc nổi dậy ở Đahômây.

Trong trường hợp sau chót này, chúng ta đã có một bộ mặt thiểu não. Nhiều ngày sau tất cả các báo tư sản và mười ngày sau báo L’Oeuvre, báo Đảng mối đăng tin về cuộc nổi dậy. Trong lúc chính phủ thuộc địa đã thiết quân luật, tập trung quân đội, huy động chiến hạm, huy động các bộ máy đàn áp, bắt bố và kết án các nhà hoạt động từ 5 đến 10 năm tù; trong lúc các báo chí viết thuê đã tiến hành một cách có hệ thông một chiến dịch lừa dốĩ và bưng bít dư luận thì chúng ta chỉ viết có hai hay ba bài báo ngắn, rồi thôi. Không phải là không mỉa mai và không đáng buồn khi trong bóng tôi của những ngục tù có tính chất khai hoá, những người anh em Đahômây đau khổ của tôi đọc điều thứ 8, trong sô 21 điều kiện, nói rằng: “Mỗi đảng cam đoan tiến hành một công tác cổ động có hệ thống trong quân đội nước mình nhằm chống mọi ách áp bức dân chúng thuộc đĩa; và mỗi đảng phải ủng hộ, không những bằng lời nói mà cả bằng hành động, phong trào giải phóng của các thuộc địa”.

Nhưng thật là vô ích nếu buộc tội quá khứ và tiếc rẻ thì giờ đã mất. Tốt nhất là biết sử dụng tốt thì giờ trong tương lai. Vậy chúng tôi yêu cầu Đảng:

• chính thức thừa nhận Liên đoàn Máctiních (nhóm Giăng Giôrét);
• mở lại mục viết về thuộc địa trong báo L’Humanité-,
• y\i cÇu Ban nghi^an C0U thuéc ®ba cung cÊp tpi liồu cho ph©n bé thuéc ®ba vp C0 hai hoÆc ba th,ng mét, b,0 c,0 c«ng tác của mình với phân bộ; ( phần này bản dpf bị lỗi)

• ở những nơi đã thành lập phân bộ thuộc địa thì khuyến khích các phân bộ này tăng cường công tác tuyên truyền và tuyến thêm người bản xứ;
• trên tất cả báo chí của Đảng, mồ một mục viết về thuộc địa để làm cho độc giả làm quen với các vấn đề thuộc địa;
• nói đến các thuộc địa trong hết thảy các đại hội, mít tinh hoặc hội nghị của Đảng;
• cử các nghị sĩ đi thăm các thuộc địa, mỗi khi nền tài chính của Đảng cho phép;
• tổ chức những nghiệp đoàn hoặc thành lập các nhóm tương tự ồ các thuộc địa.

Mátxcơva, tháng 7 năm 1923
NGUYỄN ÁI QUỐC

Tài liệu viết tay, tiếng Pháp,

lưu tại Cục lưu trữ

Văn phòng Trung ương Đảng.