So sánh “Vợ chồng A Phủ” và “Chiếc thuyền ngoài xa”

ĐỀ BÀI

               Truyện ngắn Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài và Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu đều viết về nỗi khổ của người phụ nữ song thông điệp mà hai nhà văn muốn gửi đến cho bạn đọc có khác nhau. Hãy chia sẻ quan điểm của anh/chị về ý kiến trên.

HƯỚNG DẪN LÀM BÀI

1. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận (0,5 điểm)

-Điểm 0,5: đủ bố cục 3 phần Mở bài, Thân bài, Kết bài, Phần Mở bài  biết dẫn dắt hợp lí và nêu được các vấn đề, phần Thân bài biết tổ chức thành nhiều đoạn văn liên kết chặt chẽ để làm sáng tỏ vấn đề nghị luận, Kết bài khái quát được vấn đề, có liên hệ bản thân

-Điểm 0,25 đủ 3 phần nhưng các phần chưa thể hiện đúng yêu cầu của bài văn nghị luận, Thân bài chỉ có 1 đoạn văn

-Điểm 0: thiếu Mở bài hoặc Kết bài, Thân bài chỉ có một đoạn văn hoặc cả bài viết chỉ có một đoạn văn

2. Xác định đúng vấn đề nghị luận (0,5 điểm)

– Điểm 0,5: xác định đúng vấn đề nghị luận: điểm chung (cùng viết về nỗi khổ của người phụ nữ), điểm khác nhau (về thông điệp tác giả gửi gắm trong mỗi tác phẩm) của hai truyện ngắn

– Điểm 0,25: xác định chưa rõ vấn đề nghị luận, nêu chung chung

– Điểm 0: xác định sai vấn đề nghị luận, trình bày lạc sang vấn đề khác

3. Chia vấn đề nghị luận thành các luận điểm phù hợp, luận điểm được triển khai theo trình tự hợp lí, có liên kết chặt chẽ, sử dụng tốt các thao tác lập luận, biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và dẫn chứng, dẫn chứng lấy từ thực tiễn đời sống, cụ thể và sinh động (2,0 điểm)
4. Cả hai truyện ngắn đều viết về nỗi khổ của người phụ nữ

– Vợ chồng A Phủ: Nhân vật Mị: thân phận khổ đau của người phụ nữ miền núi trước Cách mạng tháng Tám, chịu sự áp bức bởi thần quyền, cường quyền.

+ Mị chịu thân phận con dâu gạt nợ (bề ngoài con dâu nhưng thực chất là con nợ),  bị biến thành công cụ lao động: đối xử không khác gì con vật: suốt ngày chỉ quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi, hay đi cõng nước, là con trâu con ngựa trong nhà thống lí; lùi lũi như con rùa trong xó cửa

+ Mị bị đày đọa về tinh thần: Lúc nào Mị cũng cúi mặt, mặt buồn rười rượi,  hàng mấy tháng đêm nào Mị cũng khóc, có lúc định ăn lá ngón để chết nhưng thương cha không nỡ chết,  sống  đến quen với cái khổ, tồn tại với trạng thái gần như đã chết trong lúc sống, ngay cả khi ngọn lửa  khát khao hạnh phúc bùng cháy trong tâm hồn Mị thì nó đã bị dập tắt một cách phũ phàng.

– Chiếc thuyền ngoài xa: nhân vật người đàn bà hàng chài

+ Thiệt thòi về nhan sắc: người đàn bà xấu xí với đường nét thô kệch, mặt rỗ

+ Chịu một cuộc sống đói nghèo: gia đình đông con, cả gia đình sinh sống trên con thuyền chật chội, đói nghèo triền miên (động biển, có khi cả tháng vợ chồng con cái toàn ăn cây xương rồng luộc chấm muối, hạnh phúc là nhìn đàn con được ăn no), bươn trải vì cuộc mưu sinh.

+ Là nạn nhân của nạn bạo hành gia đình: chịu cảnh chồng đánh đập thường xuyên, cảnh bị đánh rất dã man:  dùng chiếc thắt lưng quật tới tấp vào lưng “ba ngày một trận nhẹ, năm ngày một trận nặng”->  việc chồng đánh cũng như việc những người đàn ông trên thuyền khác uống rượu (nguyên nhân trực tiếp của tình trạng bạo lực ở đây là sự tăm tối, vũ phu của người đàn ông, nhưng nguyên sâu xa là tình trạng đói nghèo, đời sống bấp bênh kéo dài)

1. Mỗi truyện ngắn thể hiện những thông điệp nghệ thuật khác nhau

– Vợ chồng A Phủ:

 Mị đã thoát khỏi nỗi khổ bằng nghị lực, bằng sức sống tiềm tàng, đã chạy theo A Phủ để đến Phiềng Sa. Mị và A Phủ đã gặp cán bộ kháng chiến, giác ngộ cách mạng… Qua đây tác giả thể hiện thông điệp:

+ Người phụ nữ trong xã hội trước Cách mạng tháng Tám luôn chịu cuộc sống khổ đau, bất hạnh

+ Người phụ nữ có sức sống tiềm tàng và có thể đổi thay số phận bằng sự tự đứng lên và đi theo cách mạng

– Chiếc thuyền ngoài xa: tác giả thể hiện thông điệp:

+ Thông điệp về cuộc sống

++ Cuộc sống đầy những nghịch lí và bi kịch: giữa bên trong và bên ngoài, thiên nhiên và cảnh đời…, lí thuyết sách vở và thực tiễn đời sống

++ Con người đầy bí ẩn, mang vẻ đẹp khuất lấp: cam chịu- yêu thương, sự cam chịu – thái độ trân trọng nâng niu hạnh phúc bé nhỏ; vẻ ngoài quê mùa, thất học- bên trong sâu sắc, thấu hiểu lẽ đời…

+ Thông điệp về nghệ thuật

++ Người nghệ sĩ không nên nhìn cuộc sống một cách giản đơn, chỉ thấy vẻ ngoài của cuộc sống mà cần khám phá chiều sâu bên trong.

++ Nghệ thuật cần gắn liền với đời sống hay cần rút ngắn khoảng cách nghệ thuật và đời sống.

1. Đánh giá:

– Sự gặp gỡ của 2 tác phẩm về thân phận của người phụ nữ góp phần làm sâu sắc hơn đề tài về người phụ nữ; sự khác nhau ở thông điệp nghệ thuật cho thấy sự tìm tòi sáng tạo của mỗi tác giả ở cùng một đề tài, làm nên sức hấp dẫn riêng của mỗi tác phẩm.

– Sở dĩ có sự giống nhau: các nhà văn đều quan tâm đến  những vấn đề muôn thưở,  là sự thể hiện quy luật kế thừa trong văn học.

+ Sự khác nhau ở thông điệp của mỗi tác phẩm nói lên bản chất của sáng tạo nghệ thuật, đáp ứng được yêu cầu của người đọc…

– Điểm 1,5 – 1,75: Cơ bản đáp ứng được các yêu cầu trên, song một trong các luận điểm  còn chưa đầy đủ  hoặc liên kết chưa thật chặt chẽ.

– Điểm 1,0 – 1,25: Đáp ứng ½  đến 2/3 các yêu cầu trên

– Điểm 0,5 – 0,75: Đáp ứng được 1/3 các yêu cầu trên.

– Điểm 0,25: Hầu như không đáp ứng được yêu cầu nào trong các yêu cầu trên

– Điểm 0: Không đáp ứng được bất kì yêu cầu nào trong các yêu cầu trên.

4. Sáng tạo (0,5 điểm)

– Điểm 0,5:

+ Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, hình ảnh và các yếu tố biểu cảm…)

+ Văn viết giàu cảm xúc; thể hiện khả năng cảm thụ văn học tốt

+ Có quan điểm và thái độ riêng, sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật

– Điểm 0,25

+ Có một số cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, các yếu tố biểu cảm…)

+ Thể hiện được một số quan điểm riêng, sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

– Điểm 0

+ Không có cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, các yếu tố biểu cảm…)

+ Không quan điểm, thái độ riêng hoặc quan điểm, thái độ trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật

5. Chính tả, dùng từ, đặt câu (0,5 điểm)

– Điểm 0,5: Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu.

– Điểm 0,25: Mắc một số lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu.

– Điểm 0: Mắc nhiều lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu.