Chức năng của nhà nước

Khái niệm; chức năng của nhà nước

Chức năng của nhà nước là những phương diện; loại hoạt động cơ bản của nhà nước nhằm thực hiện những nhiệm vụ đặt ra trước nhà nước.

Chức năng và nhiệm vụ của nhà nước có mối quan hệ chặt chẽ; mật thiết với nhau. Một nhiệm vụ của nhà nước làm phát sinh một hoặc nhiều chức năng và ngược lại một chức năng của nhà nước có thể nhằm thực hiện một hoặc nhiều nhiệm vụ (những chức năng; những vấn đề mà nhà nước cần giải quyết).

Chức năng của nhà nước được quy định bởi bản chất của nhà nước được thực hiện bởi bộ máy nhà nước.

Do đó; khi nghiên cứu về vấn đề này cần phân biệt giữa chức năng của nhà nước và chức năng của cơ quan nhà nước. Chức năng của nhà nước như đã nêu; là những phương diện hoạt động cơ bản của nhà nước mà mỗi cơ quan nhà nước đều phải tham gia thực hiện ở những mức độ khác nhau.

Chức năng của cơ quan nhà nước chỉ là những phương diện hoạt động của cơ quan đó nhằm góp phần thực hiện chức năng chung của nhà nước.

Phân loại chức năng của nhà nước

Chức năng của nhà nước có nhiều cách phân loại khác nhau. Có thể phân loại chức năng của nhà nước thành: các chức năng đối nội và các chức năng đối ngoại; chức năng cơ bản và các chức năng không cơ bản; chức năng lâu dài và chức năng tạm thời;… Mỗi cách phân loại chức năng có một ý nghĩa lý luận và thực tiễn khác nhau; tuy nhiên trong số các cách phân loại đã nêu ở trên thì thông dụng nhất vẫn là cách phân chức năng nhà nước thành chức năng đối nội và chức năng đối ngoại căn cứ trên cơ sở đối tượng tác động của chức năng.

Chức năng đối nội của nhà nước là những phương diện hoạt động cơ bản của nhà nước trong nội bộ của đất nước.

 Chức năng đối ngoại của nhà nước là những hoạt động cơ bản của đất nước với các quốc gia; dân tộc khác. Hai nhóm chức năng này có quan hệ mật thiết với nhau; thực hiện tốt các chức năng đối nội ảnh hưởng tốt chức năng đối ngoại; ngược lại; nếu thực hiện tốt chức năng đối ngoại cũng sẽ ảnh hưởng tốt tới việc thực hiện các chức năng đối nội và cả hai đều hướng tới việc thực hiện những nhiệm vụ của đất nước.

Các chức năng của nhà nước được thực hiện bằng những hình thức và phương pháp nhất định. Nội dung những hình thức và phương pháp ấy bắt nguồn và trực tiếp thể hiện bản chất cũng như mục tiêu của nhà nước.

Các hình thức pháp lý cơ bản để thực hiện chức năng của nhà nước bao gồm: hoạt động lập pháp; hoạt động chấp hành pháp luật;…

Các phương pháp cơ bản để thực hiện chức năng của nhà nước là phương pháp giáo dục; thuyết phục và phương pháp cưỡng chế. Tuỳ thuộc và bản chất của nhà nước mà phương pháp nào được ưu tiên sử dụng.