Nguyên lý, quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật

–    Nguyên lý về sự phát triển

Nguyên lý này khái quát những tính chất chung của mọi sự phát triển của các sự vật, hiện tượng trong tự nhiên, xã hội và tư duy, đồng thời cũng nghiên cứu chỉ ra những quy luật chung nhất của mọi quá trình vận động, phát triển; đó là các quy luật: những thay đổi về lượng dẫn tới những thay đổi về chất và ngược lại, quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập và quy luật phủ định của phủ định. Đó là các quy luật về phương thức, nguồn gốc, động lực và khuynh hướng cơ bản, phổ biến của mọi quá trình vận động, phát triển trong tự nhiên, xã hội và tư duy.

Từ việc nghiên cứu những tính chất chung nhất của các mối liên hệ phổ biến, các quy luật chung nhất của mọi sự vận động, phát triển, phép biện chứng đã xác lập hệ thông các nguyên tắc phương pháp luận cơ bản, có tính phổ biến, giữ vai trò định hướng chung nhất cho quá trình nhận thức và thực tiễn, đặc biệt là với những sáng tạo trong nhận thức khoa học và thực tiễn cách mạng.