BẾP LỬA

A – KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VĂN BẢN

1. Xuất xứ

Bài thơ Bếp lửa in trong tập Hương cây – Bếp lửa, tập thơ đầu tay của Bằng Việt và Lưu Quang Vũ.

2. Hoàn cảnh sáng tác:

– Bài thơ được sáng tác năm 1963, khi Bằng Việt đang là sinh viên học ở nước ngoài (Liên Xô cũ).

3. Thể thơ và mạch cảm xúc, bố cục bài thơ

– Thể thơ: kết hợp tám chữ với bảy chữ, chín chữ một cách linh hoạt.

– Bài thơ mở ra là hìn ảnh bếp lửa, từ đó gợi về những hình ảnh tuổi thơ sống bên bà, được bà yêu thương, chăm sóc với bao lo toan, vất vả. Từ kỉ niệm, đứa cháu nay đã trưởng thành suy ngẫm, thấu hiểu về bà với bao cảm phục, biết ơn. Cuối cùng người cháu gửi niềm nhớ mong về với bà. Mạch cảm xúc của bài thơ đi từ hồi tưởng đến hiện tại, từ hiện tại đến suy ngẫm. Bài thơ là lời tâm tình của đứa cháu hiếu thảo với bà, từ nơi xa nhớ về bà.

– Bố cục bài thơ

            + Ba dòng đầu: Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn dòng cảm xúc về bà

            + Ba khổ tiếp (lên bốn tuổi … niềm tin dai dẳng): hồi tưởng những kỉ niệm tuổi thơ sống bên bà. Hình ảnh người bà gắn liền với bếp lửa.

            +Khổ thứ sáu (Lận đận… thiêng liêng – bếp lửa): suy ngẫm về bà và cuộc đời bà.

            + Khổ cuối: người cháu đã trưởng thành, ở xa, không  nguôi nhớ về bà.

4. Đặc điểm nội dung, nghệ thuật

 – Qua hồi tưởng và suy ngẫm của người cháu đã trưởng thành, bài thơ Bếp lửa gợi lại những kỉ niệm đầy xúc động về người bà và tình bà cháu, đồng thời thể hiện lòng kính yêu trân trọng và biết ơn của người cháu đối với người bà và cũng là đối với gia đình, quê hương đất nước.

– Bài thơ kết hợp nhuần nhuyễn giữa kết hợp với miêu tả, tự sự, bình luận; sáng tạo hình ảnh bếp lửa gắn liền với hình ảnh người bà, làm điểm tựa khơi gợi mọi kỉ niệm, cảm xúc, suy nghĩ về bà và tình bà cháu.

B – ĐỊNH HƯỚNG TIẾP CẬN VĂN BẢN

…