Hát Ru là những bài hát có âm điệu du dương, êm đềm của người mẹ ru con, bà ru cháu, chị ru em bằng những giọng hát ngọt ngào cùng với cử chỉ âu yếm vỗ về để đưa trẻ thơ vào giấc ngủ ngon lành, sâu lắng.
Chim chim về ngần lời yêu thương
Con ơi ngoan con ngủ hời con
ơi con ngủ ngàn lời yêu thương với đời con
Trập trùng ngoài xa đêm đêm nghe tiếng vọng nơi đây,
Ru hời ơi, ru hời ru hời ơi".(Dân tộc Mông)
Những bài trong loại thể hát Ru thường ngắn gọn với câu hát mộc mạc, giàn đơn, nhưng các từ cuối phải hợp với vần trắc hoặc bằng để tạo được trường độ ngân nga theo thanh điệu của mỗi câu, đoạn trong bài.
"Con ơi con ngả cho say
Đêm thì mẹ gối cánh tay con nằm
Ngảy thì con gối lên chân
Có hơi ấm mẹ con càng ngủ ngon
Tiếng ru gửi gắm tinh thương
Mong binh yên đến cho con, mẹ mừng!". (Dân ca Tiền Giang)
Hát Ru, có dân tộc chia ra bài hát ban ngày, bái hát ban đêm (như đồng bào Mường). Còn những dân tộc khác không câu nệ thời gian, địa điểm, người ta bồng bế trẻ thơ và có thể hát bất cứ lúc nào, vào ban ngày hoặc buổi tối,trong nhà hoặc ngoài sân, bên chiếc võng, nôi tre, có khi địu con trên nương, họ vẫn hát những bài ru như thế. Cho nên, tiếng hát Ru đã tạo thành hoài niệm sâu lắng và biểu tượng thân thương của mọi người đồng thời cũng đi vào tiềm thức của thế giới trẻ thơ..(Trích Hỏi đáp văn hóa dân ca ba miền Bắc – Trung – Nam. Nxb Quân Đội)