THƯ GỬI ĐỒNG CHÍ PÊTƠRỐP, TỔNG THƯ KÝ BAN PHƯƠNG ĐÔNG
ĐỂ NGHỊ:
Đồng chí thân mến,
Hôm qua, trong khi dự cuộc mít tinh của sinh viên Trường đại học cộng sản phương Đông46, một ý kiến mà tôi đã ngẫm nghĩ từ lâu, lại nảy ra trong đầu óc tôi. Tôi tự thấy có trách nhiệm phải trình bày với đồng chí.
1) Đồng chí đã hiểu rõ nguyên nhân đầu tiên đã gây ra sự suy yếu của các dân tộc phương Đông, đó là sự BIỆT LẬP. Không giông như các dân tộc phương Tây, các dân tộc phương Đông không có những quan hệ và tiếp xúc giữa các lục địa với nhau. Họ hoàn toàn không biết đến những việc xảy ra ồ các nước láng giềng gần gũi nhất của họ, do đó họ THIẾU sự TIN CẬY LAN NHAU, sự PHỐI HỘP HÀNH ĐỘNG VÀ sự cổ vũ LAN NHAU.
Sẽ rất có ích cho người An Nam biết bao, nếu họ được biết những người anh em Ân Độ của họ tự tổ chức như thê nào để đấu tranh chông chủ nghĩa đê quốc Anh, hoặc biết công nhân Nhật Bản đoàn kết nhau lại như thê nào để chống lại ách bóc lột của chủ nghĩa tư bản, hoặc biết người Ai Cập đã phải hy sinh cao cả như thế nào đê đòi lại quyền tự do của mình? Nói chung thì các dân tộc phương Đông đều giàu tình cảm, và đối với họ một tấm gương sông còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền.
- Các chiến sĩ người bản xứ đều bị giám sát và truy nã rất ráo riết tại chính nước họ. Nhưng ở một nước láng giềng họ có thể hoạt động dễ dàng hơn, vì có ít người biết họ. Sẽ rất thuận lợi, nếu Quốc tế có thể cử những đồng chí người Trung Quốc chẳng hạn, sang Đông Dương, những đồng chí Thổ Nhĩ Kỳ sang Ân Độ và cứ như thế. Nhưng muôn làm tròn những sứ mạng ấy, những chiến sĩ đó phải hiểu biết tình hình toàn châu Á và phải có một mốĩ quan hệ mật thiết giữa các chiến sĩ của các nước khác nhau. Vậy mà hiện nay chưa có sự hiểu biết ấy và mốĩ quan hệ đó. Trong những điều kiện như vậy mọi sự tương trợ, mọi sự đoàn kết không thể có được.
- Trường đại học phương Đông hiện nay đang dung nạp 62 dân tộc phương Đông. Con số này sẽ ngày càng tăng thêm tùy theo sự hoạt động và công tác tuyên truyền của Quốc tê mỗi ngày một mở rộng. Trường đại học này là một cái lò đào tạo những cán bộ tuyên truyền đầu tiên cho các nước phương Đông. Nó cũng phải là cơ sở trên đó sẽ được thiết lập một LIÊN BANG CỘNG SẨN PHƯƠNG ĐÔNG. Để cho công tác được dễ dàng, chúng ta đã lập nhóm Latinh, nhóm Ảngglô Xắcxông, v.v., vậy vì lẽ gì chúng ta lại không lập nhóm châu Á.
Vậy tôi đề nghị là trước ngày các sinh viên tốt nghiệp lên đường và trước cuộc Đại hội thê giới, một TIÊU BAN PHƯƠNG ĐÔNG sẽ được các đồng chí triệu tập để chuẩn bị việc thành lập NHÓM CHÂU Á đó.
Với lòng mong mỏi đồng chí sẽ tán thành khi xem xét đề nghị của tôi, tôi xin gửi đến đồng chí thân mến lời chào cộng sản thân ái.
NGUYỄN ÁI QUỐC thuộc Đông Dương
Thư đánh máy, tiếng Pháp,
bản chụp lưu tại Viện Hồ Chí Minh