Chủ thể và thời gian văn hóa Việt Nam – Định vị văn hóa Việt Nam

Chủ thể và thời gian văn hóa Việt Nam – Định vị văn hóa Việt Nam

Giống như một điểm trong không gian, vị trí của một nền văn hóa trong xã hội phải được xác định bởi một hệ tọa độ ba chiều: thời gian văn hóa, không gian văn hóa và chủ thể văn hóa.

Thời gian văn hoá được xác định từ lúc một nền văn hóa hình thành đến khi tàn lụi. Thời điểm khởi đầu của một nền văn hóa là do thời điểm hình thành dân tộc (chủ thể văn hóa) quy định.

Về nguồn gốc dân tộc Việt Nam – chủ thể văn hóa, từng có khá nhiều giả thuyết khác nhau. Gần đây, căn cứ vào những kết quả nghiên cứu về sự hình thành và phân bố các chủng người trên trái đất, có thể nói rằng chủ thể của văn hóa Việt Nam ra đời: (a) trong phạm vi của trung tâm hình thành loài người phía Đông và (b) trong khu vực hình thành của đại chủng phương Nam (Australoid). “Ngay từ buổi bình minh của lịch sử, – Ja. V. Chesnov (1976) viết – Đông Nam Á đã là một trong những cái nôi hình thành loài người. Đây chính là địa bàn hình thành đầu tiên của đại chủng phương Nam”.

Trên nền của những sự kiện trên, quá trình hình thành các dân tộc Việt Nam có thể được hình dung theo ba giai đoạn:

a) Vào thời đồ đá giữa (khoảng 10.000 năm về trước), có một dòng người thuộc đại chủng Mongoloid từ phía dãy Himalaya thiên di về hướng đông nam, tới vùng Đông Nam Á cổ đại thì dừng lại và hợp chủng với cư dân Melanésien bản địa (thuộc đại chủng Australoid), dẫn đến sự hình thành chủng Indonésien (=cổ Mã Lai, Đông Nam Á tiền sử) với nước da ngăm đen, tóc quăn dợn sóng, tầm vóc thấp… Từ đây lan tỏa ra, người Indonésien cư trú trên toàn bộ địa bàn Đông Nam Á cổ đại: phía bắc tới sông Dương Tử, phía tây tới bang Assam của Ấn Độ, phía đông tới vùng quần đảo Philippin và phía nam tới các hải đảo Inđônêxia.

b) Từ cuối thời đá mới, đầu thời đại đồ đồng (khoảng 5.000 năm về trước), tại khu vực mà nay là nam Trung Hoa và bắc Đông Dương, trên cơ sở sự chuyển biến từ loại hình lndonésien bản địa dưới tác động của sự tiếp xúc thường xuyên với chủng Mongoloid từ phía bắc, đã hình thành một chủng mới là chủng Nam-Á (Austroasiatic, Austroasiatique). Với chủng Nam-Á, các nét Mongoloid lại càng nổi trội, do vậy nó được xếp vào ngành Mongoloid phương Nam. Dần dần, chủng Nam-Á này đã được chia tách thành một loạt dân tộc mà trong cổ thư Việt Nam và Trung Hoa được gọi bằng danh từ Bách Việt. Tuy “một trăm” (bách) chỉ là cách nói biểu trưng, nhưng đó thật sự là một cộng đồng cư dân hùng hậu, bao gồm nhiều tộc người Việt như Điền Việt, Dương Việt, Mân Việt, Đông Việt, Nam Việt, Lạc Việt… sinh sống khắp khu vực phía nam sông Dương Tử cho tới bắc Trung Bộ ngày nay, họp thành những khối cư dân lớn (mà ban đầu mỗi khối có một tiếng nói riêng) như Môn-Khmer, Việt-Mường, Tày-Thái, Mèo-Dao.

c) Quá trình chia tách này tiếp tục diễn tiến, dần dần đã dẫn đến sự hình thành các tộc người cụ thể (cùng với sự chia tách ngôn ngữ trong đó người Việt (Kinh) – tộc người chiếm gần 90% dân số cả nước – đã tách ra từ khối Việt-Mường chung vào khoảng cuối thời Bắc thuộc (thế kỉ VII-VIII).

Bảng 1.4: Sự hình thành các dân tộc Đông Nam Á

Trong khi đó, ở phía Nam, dọc theo dải Trường Sơn, vẫn là địa bàn cư trú của người Indonésien. Cuộc sống biệt lập khiến cho khối người này lưu giữ được nhiều hơn những đặc điểm của truyền thống văn hóa cổ gần gũi với cư dân các hải đảo. Đó là tổ tiên của người Chăm, Giarai, Raglai, Êđê, Chru, Hroi… gọi chung là Nam Đảo (Austronésien).

Như vậy, người Việt cùng tuyệt đại bộ phận các tộc người trong thành phần dân tộc Việt Nam đều có cùng một nguồn gốc chung là nhóm loại hình Indonésien, chính điều đó đã tạo nên tính thống nhất cao – một tính thống nhất trong sự đa dạng – của con người và văn hóa Việt Nam, và rộng hơn là toàn vùng Đông Nam Á. Trong sự đa dạng chung đó lại luôn có tính thống nhất bộ phận: của người Việt và Mường, của người Việt-Mường và các dân tộc cùng gốc Nam-Á- Bách Việt… (xem bảng 1.4).

 

Để lại một bình luận

Hãy trở thành người đầu tiên bình luận!

avatar
wpDiscuz
Bài liên quan
Văn hóa với Văn minh, Văn hiến, Văn vật
Văn hóa với Văn minh, Văn hiến, Văn vật
Văn hóa với Văn minh, Văn hiến, Văn vậtLâu nay, không ít người vẫn sử dụng văn minh (civilization) như một từ đồng nghĩa với văn hóa. Song thực ra đây là hai khái niệm rất khác nhau. Trong các ...
Chuyên mụcChương 1: Văn hóa học và văn hóa Việt Nam
no img nhan thanh
Định nghĩa văn hóa
Định nghĩa văn hóaTừ "văn hỏa" có rất nhiều nghĩa. Trong tiếng Việt, văn hóa được dùng theo nghĩa thông dụng để chỉ học thức (trình độ văn hóa), lối sống ( nếp sống văn hóa); theo nghĩa chuyên biệt ...
Chuyên mụcChương 1: Văn hóa học và văn hóa Việt Nam
no img nhan thanh
Loại hình văn hóa gốc nông nghiệp – Định vị văn hóa Việt Nam
Định vị văn hóa Việt Nam2.1. Loại hình văn hóa gốc nông nghiệpSo sánh các nền văn hóa trên thế giới, người ta thấy chúng vô cùng đa dạng và phong phú,Song cũng đã từ lâu người ta nhận thấy ...
Chuyên mụcChương 1: Văn hóa học và văn hóa Việt Nam
Chủ thể và thời gian văn hóa Việt Nam – Định vị văn hóa Việt Nam
Chủ thể và thời gian văn hóa Việt Nam – Định vị văn hóa Việt Nam
Chủ thể và thời gian văn hóa Việt Nam - Định vị văn hóa Việt NamGiống như một điểm trong không gian, vị trí của một nền văn hóa trong xã hội phải được xác định bởi một hệ tọa ...
Chuyên mụcChương 1: Văn hóa học và văn hóa Việt Nam
Hoàn cảnh lịch sử – xã hội của văn hóa Việt Nam
Hoàn cảnh lịch sử – xã hội của văn hóa Việt Nam
Hoàn cảnh lịch sử - xã hội của văn hóa Việt Nam(Nguồn internet)Với vị trí địa lí giao điểm của các luồng văn hóa, quá trình phát triển lịch sử - xã hội của Việt Nam đã bị chi phối ...
Chuyên mụcChương 1: Văn hóa học và văn hóa Việt Nam
Sách và tư liệu
Đề thi học kì 1 THPT Quang Trung-Hà Nội tháng 12/2014
Đề thi học kì 1 THPT Quang Trung-Hà Nội tháng 12/2014
Mức độ đề trung bình, mức độ trung bình về tính trong sáng và kiến thức.
Đáp án môn Lý CĐ, 2014
Đáp án môn Lý CĐ, 2014
Cần trợ giúp hãy kết bạn cùng facebook – nhanthanhcs1@gmail.com
Phụ nữ Phương Đông
Phụ nữ Phương Đông
PHỤ NỮ PHƯƠNG ĐÔNG(https://www.google.com.vn/search?q=nụ+cười+việt+nam)Phụ nữ Thổ Nhĩ Kỳ tham gia bảo vệ đất nước chống sự xâm lược của chủ ...
Các vị thống trị của chúng ta
No img
CÁC VỊ THỐNG TRỊ CUA CHÚNG TAThế là xong: số phận của 20 triệu dân An Nam mong muốn sắp ...